Maroko.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| المملكة المغربية Królestwo Maroka |
|||||
|
|||||
| Dewiza: (arab.) الله، الوطن، الملك [Allāh, al Waţan, al Malik] (Bóg, Kraj, Król) |
|||||
| Hymn: Hymne Cherifien | |||||
 |
|||||
| Język urzędowy | arabski | ||||
| Stolica | Rabat | ||||
| Ustrój polityczny | monarchia konstytucyjna | ||||
| Głowa państwa | król Muhammad VI | ||||
| Szef rządu | premier Abbas El Fassi | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
56. na świecie 446 550 km² ~0% |
||||
| Liczba ludności (2007) • całkowita • gęstość zaludnienia |
37. na świecie 33 800 000▲ 76 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | dirham marokański (MAD) | ||||
| Niepodległość | od Francji 2 marca 1956 |
||||
| Religia dominująca | islam | ||||
| Strefa czasowa | UTC – zima UTC+1 – lato |
||||
| Kod ISO 3166 | MA | ||||
| Domena internetowa | .ma | ||||
| Kod samochodowy | MA | ||||
| Kod telefoniczny | +212 | ||||
 |
|||||
| 1 Bez Sahary Zachodniej | |||||
Maroko, Królestwo Maroka, Al-Mamlakah al-Maghribiyyah (arab. المملكة المغربية) – państwo położone w północno-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Śródziemnym. Graniczy z Algierią (na wschodzie), Saharą Zachodnią (na południu) i hiszpańskimi enklawami w Afryce: Ceutą i Mellilą (na północy). Należy do państw Maghrebu.
Graniczy z (długość wspólnej granicy):
Łączna długość granic lądowych: 2 017,9 km
- Algierią: 1 559 km (granica lądowa zamknięta dla ruchu)
- Saharą Zachodnią: 443 km
- hiszpańskimi eksklawami w Afryce:
Długość wybrzeża morskiego: 1835 km
Najniższy punkt: Sabcha Tah 55 m p.p.m.
Najwyższy punkt: Dżabal Tubkal 4165 m n.p.m.
Ważniejsze miasta: Casablanca, Fez, Tanger, Marrakesz, Wadżda i Meknes.
Grupy etniczne: Arabowie i Berberowie 99,1%, inni 0,7%, Żydzi 0,2%
Religie: muzułmanie 98,7% (głównie sunnici), chrześcijanie 1,1%, żydzi 0,2%
Języki: arabski (urzędowy), dialekty berberyjskie, francuski (głównie w biznesie i dyplomacji)
Głowa państwa: król Muhammad VI (od 23 lipca 1999)
Ustrój: dziedziczna monarchia konstytucyjna. Premier powoływany przez króla; wybory do parlamentu.
Parlament: Izba Radców (Madżlis el-Mustaszarin) i Izba Reprezentantów (Madżlis en-Nuwab)
Bogactwa naturalne: fosforany, rudy żelaza, mangan, ołów, cynk
PKB: 3700 dolarów USA na mieszkańca (według parytetu siły nabywczej w 2001 roku)
Spis treści |
edytuj Warunki naturalne
Zobacz więcej w osobnym artykule: Warunki naturalne.Maroko leży w zachodniej części Atlasu. Przez środek kraju przebiega pasmo Atlasu Wysokiego (najwyższy szczyt: Dżabal Tubkal, 4165 m), równolegle do niego ciągnie się Atlas Średni (Dżabal Bu Nasr, 3340 m) na północy i Antyatlas (Imkut, 2531 m) na południe. Wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego wznoszą się góry Ar-Rif (Dżabal Tidighin, 2456 m). Na północ od Atlasu Średniego rozciąga się Meseta Marokańska. W południowej i południowo-wschodniej części kamieniste i piaszczyste pustynie Sahary. Nad Oceanem Atlantyckim i w dolnym biegu Wadi Muluja niewielkie niziny aluwialne (Gharb, Dakkala, Sus). Klimat podzwrotnikowy, na wybrzeżach morskich, w głębi kraju suchy i skrajnie suchy (odmiana górska). Średnia temperatura w styczniu 10–12°C, w lipcu 35-44°C[czasem nawet do 54°C]. Roczna suma opadów w Atlasie Średnim do 1000 mm, na południowej i południowo-wschodniej poniżej 200 mm. W górach Atlasu zimą występują opady śniegu. Na wybrzeżu atlantyckim częste mgły (wpływ chłodnego Prądu Kanaryjskiego). Doliny rzeczne i niższe partie stoków wykorzystywane są do uprawy cytrusów, oliwek i winnej latorośli. Na wiosnę między kwietniem a czerwcem powiewa gorący, porywisty, pustynny wiatr niosący pył i piasek, który zwiększa temperaturę i obniża wilgotność. Posiada kilka regionalnych nazw: chamsin, sirocco, chergui. Rzeki w północnej i zachodniej części (głównie Wadi Umm ar-Rabija, Wadi Muluja), obok zmiennych stanach wód, są wyzyskiwane do nawadniania i do celów energetycznych. Na południu i wschodzie jedynie nieliczne rzeki okresowe (najdłuższa Wadi Dara), które płyną wąwozami po czym giną w piaskach Sahary. Tworzone są również zbiorniki retencyjne. Na przeważającymi terenie panują stepy i półpustynie, a na północy zarośla makii (wrzosiec drzewiasty, drzewo świętojańskie, pistacja kleista), a w oazach palmy daktylowe. W górach częściowo zachowane lasy (8% powierzchni kraju), głównie cedry, dąb korkowy, endemiczne drzewo żelazne — argania. Do najczęściej spotykanych gatunków fauny można zaliczyć: fenki, dromadery, skorpiony, lisy, mangusty, a na zboczach atlasu muflony.
edytuj Historia Maroka
Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Maroka.Tereny Maroka są siedzibą koczowniczych plemion berberyjskich. Historia Maroka sięga IV wieku p.n.e., kiedy istniało tam państwo mauretańskie (berberyjskie). Przejęte przez Rzymian po upadku Kartaginy, pozostawały przez wieki pod jej władaniem. Później na krótko ziemie te zostały przejęte przez Bizancjum, by stać się ostatecznie domeną świata arabskiego i islamu. Rządzone przez następujące po sobie arabskie dynastie.
W XIX wieku Maroko było areną ścierających się wpływów potęg kolonialnych takich jak Francja, Wielka Brytania, a także przez krótki czas Niemcy. W wyniku porozumienia w Fezie z 1912 roku Maroko stało się protektoratem Francji, a w 1956 roku uzyskało niepodległość. Niepodległe Maroko jest monarchią, które ma ugruntowaną pozycję w świecie arabskim. Od szeregu lat istnieje nierozstrzygnięty problem Sahary Zachodniej, który musiał być zażegnany przez siły ONZ. W 1987 Maroko złożyło wniosek jako kandydat Unii Europejskiej. Odmówiono mu szans na członkostwo, m.in. z powodu nierozwiązanego konfliktu z Saharą Zachodnią. Od tego czasu pozostaje krajem stowarzyszonym.
edytuj Ośrodki turystyczne
Zobacz więcej w osobnym artykule: Ośrodki turystyczne.Najbardziej popularnymi regionami turystycznymi są wybrzeża Morza Śródziemnego oraz Oceanu Atlantyckiego. Oprócz licznych mniejszych kąpielisk nadmorskich, znajduje się w Maroku kilka większych miast, o wysokich walorach turystycznych: Rabat, Casablanca, Tanger i Agadir. Do godnych odwiedzenia miast państwa Maghrebu można również zaliczyć trzy dawne stolice królewskie: Fez, Marrakesz i Meknes. Na południu kraju wartym odwiedzenia jest Tiznit, gdzie na lokalnym targu można kupić wyroby biżuterii Berberyjskiej oraz przeżyć niesamowitą jazdę na dromaderze. W Kuliminie zaś, można obejrzeć ciekawe targi wielbłądów. Mało wykorzystane są dwie górskie miejscowości Azru i Ifran w Atlasie Średnim, a także Michlifene - ośrodek sportów zimowych. Dzięki dogodnym połączeniom promowym turyści z Francji i Hiszpanii stanowią większość w ogólnym udziale odwiedzających ten kraj. Turystyka stanowi coraz większe znaczenie w gospodarce Maroka, które jest w czołówce państw Afrykańskich pod względem wielkości ruchu turystycznego. Zawdzięcza to głównie dość dobrze rozwiniętej bazie turystycznej i niskiej sezonowości, a także coraz większej europeizacji kraju. Lista obiektów z Maroka na światowej liście dziedzictwa UNESCO w Afryce liczy osiem pozycji.
edytuj Kuchnia marokańska
Zobacz więcej w osobnym artykule: Kuchnia marokańska.Kuchnia marokańska jest jedną z najciekawszych wśród arabskich. Podczas ramadanu spożywana jest harira - zupa ze świeżej kolendry, soczewicy, fasoli i jagnięciny. Tadżine (tagine) to ziemniaki z baraniną, cebulą i innymi warzywami z różnymi dodatkami jak zioła i przyprawy. Równie popularnym nie tylko w Maroko jest kuskus, tradycyjna potrawa piątkowa. Na deser podawane są ghoriba czyli ciastka z migdałami lub sezamem. Do popicia Marokańczycy przyrządzają typową herbatę miętową.
edytuj Podział administracyjny
Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Maroka.Maroko podzielone jest na 16 regionów. Obecny podział administracyjny obowiązuje od 1997 roku.
1. Asz-Szawija-Wardigha
2. Dukkala-Abda
3. Fez-Bulman
4. Al-Gharb-Szararda-Bani Ahsin
5. Wielka Casablanca
6. Kulimin-Asmara
7. Al-Ujun-Budżdur-Sakija al-Hamra
8. Marrakesz-Tansift-Al-Hauz
9. Meknes-Tafilalt
10. Region Wschodni
11. Wadi az-Zahab-Al-Kuwira
12. Rabat-Sala-Zammur-Zair
13. Sus-Masa-Dara
14. Tadila-Azilal
15. Tangier-Tetuan
16. Taza-Husajma-Taunat
edytuj Ludność (2007)
Przyrost naturalny: 1,4%
Śmiertelność niemowląt: 5,6/1000 urodzeń
Długość życia: 73 lat
Analfabetyzm: 40,2%
edytuj Linki zewnętrzne
|
|||||||
Algieria • Arabia Saudyjska • Autonomia Palestyńska • Bahrajn • Dżibuti • Egipt • Irak • Jemen • Jordania • Katar • Komory • Kuwejt • Liban • Maroko • Mauretania • Oman • Somalia • Sudan • Syria • Tunezja • Zjednoczone Emiraty Arabskie