Morze Śródziemne.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| Morze Śródziemne | |
 |
|
| Kontynent | Europa, Afryka i Azja |
| Powierzchnia | ok. 2,5 mln km² |
| Średnia głębokość | 1438 m |
| Największa głębia | Calypso na m.Jońskim: 5267 m |
| Zasolenie | 36,2 – 39,4‰ |
| Temperatura | od 7 do 30°C |
Morze Śródziemne – morze międzykontynentalne leżące pomiędzy Europą, Afryką i Azją, o powierzchni około 2,5 mln km². Zasolenie wód Morza Śródziemnego wynosi 38-39 ‰.
Na zachodzie jest połączone Cieśniną Gibraltarską z Oceanem Atlantyckim, przez Cieśninę Dardanele łączy się z Morzem Marmara i dalej z Morzem Czarnym, zaś przez Kanał Sueski z Morzem Czerwonym i dalej Oceanem Indyjskim.
Podział Morza Śródziemnego wg Międzynarodowego Biura Hydrograficznego w Monako:
- Basen Zachodni (Algiersko-Prowansalski):
- Morze Alborańskie za Cieśniną Gibraltarską,
- Morze Balearskie zwane także Iberyjskim nad archipelagiem - Baleary,
- Morze Liguryjskie nad Korsyką,
- Morze Tyrreńskie pomiędzy Sardynią a zachodnią częścią Półwyspu Apenińskiego;
- Basen Wschodni (Lewantyński):
- Morze Jońskie pomiędzy południowym wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego a półwyspem - Peloponez w Grecji,
- Morze Adriatyckie pomiędzy Włochami a państwami byłej Jugosławii,
- Morze Egejskie pomiędzy Grecją a Azją Mniejszą.
Podział nie uwzględnia innych obszarów Morza Śródziemnego nazywanych również morzami:
- Morze Sycylijskie pod Sycylią,
- Morze Trackie pod Tracją,
- Morze Mirtejskie po wschodniej stronie Półwyspu Peloponeskiego,
- Morze Kreteńskie nad Kretą,
- Morze Cypryjskie nad Cyprem,
- Morze Lewantyńskie od wschodniego wybrzeża Krety do wybrzeży Izraela,
- Morze Libijskie zwane Morzem Syrty nad Libią.
To śródlądowe morze jako jedyne na świecie otoczone jest lądami należącymi do trzech kontynentów. Już przed tysiącami lat kwitła tu kultura i nauka, rozwijało się rolnictwo, rzemiosło, handel i żegluga. Na obszarze tym pozostały bogate pamiątki starych cywilizacji - pojedyncze zabytki i całe miasta.
Wspólną cechą tych państw, poza dostępem do morza, jest klimat i roślinność śródziemnomorska.
Ważniejsze wyspy to (licząc od zachodu): Ibiza, Majorka, Minorka, Formentera (wszystkie cztery z archipelagu Balearów), Sardynia, Korsyka, Sycylia, Wyspy Liparyjskie, Malta, Kreta, Rodos i Cypr. Między Korsyką a Półwyspem Apenińskim znajdują się Elba, Pianosa, Gorgona i Monte Christo.
Nad Morzem Śródziemnym leżą (zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Gibraltar, Hiszpania, Francja, Monako, Włochy, Malta, Słowenia, Chorwacja, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Albania, Grecja, Cypr, Turcja, Syria, Liban, Izrael (w tym Strefa Gazy), Egipt, Libia, Tunezja, Algieria i Maroko. Większość państw basenu Morza Śródziemnego współpracuje w ramach Partnerstwa Eurośródziemnomorskiego.
Fauna Morza Śródziemnego liczy w przybliżeniu około 5000 gatunków.
