Perth.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| Perth | |
| Państwo |  Australia |
| Stan |  Australia Zachodnia |
| Burmistrz | Lisa Scaffidi |
| Powierzchnia | 5386 km² |
| Położenie | 31° 58' S 115° 49' E |
| Ludność (2006) • liczba ludności • gęstość |
1 507 900 280 os./km² |
| Miasta partnerskie |  Kagoshima (1974) Houston (1984) Rodos (1984) Megisti (1984) San Diego (1987) Vasto (1989) Nankin (1998) Tajpej (1999) |
|
Położenie na mapie Australii
  Perth
|
|
| Strona internetowa | |
Perth – miasto w Australii będące stolicą stanu Australia Zachodnia. Położone jest przy ujściu rzeki Łabędziej do Oceanu Indyjskiego, u podnóża gór Darling. Jest czwartym miastem Australii pod względem populacji. Zamieszkuje je 1 507 900 mieszkańców (2006).
Spis treści |
edytuj Historia
Perth założone zostało w 1829 r. Zostało tak nazwane przez Jamesa Stirlinga na cześć miasta w o tej samej nazwie. W 1856 królowa Wiktoria nadała Perth prawa miejskie. W 1877 doprowadzono linię telegraficzną z Adelajdy. Silny rozwój nastąpił po odkryciu w pobliżu miasta złóż złota na przełomie XIX i XX w. Populacja zwiększyła się z ok. 8 tys. w 1891 do 27,5 tys. w 1901. Do rozwoju miasta przyczyniło się także zbudowanie portu w Fremantle oraz doprowadzenie transkontynentalnej linii kolejowej z Adelajdy w 1917. W 1911 w mieście powstał pierwszy uniwersytet. W 1930 ukończono połączenie telefoniczne Perth z Adelajdą i resztą kraju.
edytuj Geografia
Perth leży nad rzeką Swan, przy jej ujściu do Oceanu Indyjskiego. Centrum miasta i większość przedmieści położone jest na piaszczystym i stosunkowo płaskim terenie. Cała aglomeracja rozciąga się na długości ok. 125 km wzdłuż wybrzeża oraz do ok. 50 km w głąb lądu.
Perth jest najbardziej odosobnioną metropolią świata. Od najbliższego dużego miasta – Adelajdy dzieli je 2845 km. Do Sydney jest stąd dalej niż choćby do Dżakarty.
Niska roczna suma opadów i rosnąca liczba mieszkańców powodują trudności w zaopatrzeniu miasta w wodę pitną. Istnieją obawy że w ciągu najbliższych 10 lat wystąpią znaczące braki wody. W związku z tym planowane są liczne inwestycje w tym zakresie takie jak: stacja odsalania wody morskiej w Kwinana, budowa studni artezyjskiej w Yarragadee czy nawet wodociąg sprowadzający wodę z rejonu Kimberley.
edytuj Klimat
Lato w Perth trwa od grudnia do marca i jest gorące i suche. Najcieplejszym miesiącem jest luty z temperaturami przekraczającymi 30°C. Rekord temperatury padł 23 lutego 1991 i wyniósł 46,2°C. Ochłodę w upalne dni przynosi bryza znad Oceanu Indyjskiego – Fremantle Doctor. Zimy (czerwiec-wrzesień) są umiarkowanie chłodne i wilgotne, z temperaturami rzędu kilkunastu °C. Spada wtedy większość całorocznego opadu deszczu. Najzimniejszym dniem w historii Perth był 17 czerwca 2006; zanotowano wtedy jedyny raz w historii temperaturę ujemną: –0,7°C. W Perth notuje się duże roczne nasłonecznienie. Wiele dni jest pogodnych lub bezchmurnych. Długość dnia waha się od 10 do 14 godzin.
| I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII | Rocznie | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| średnia temperatura maksymalna | 29,7 °C |
30,0 °C |
28,0 °C |
24,6 °C |
20,9 °C |
18,3 °C |
17,4 °C |
18,0 °C |
19,5 °C |
21,4 °C |
24,6 °C |
27,4 °C |
23,3 °C |
|
| średnia temperatura minimalna | 17,9 °C |
18,1 °C |
16,8 °C |
14,3 °C |
11,7 °C |
10,1 °C |
9,0 °C |
9,2 °C |
10,3 °C |
11,7 °C |
14,0 °C |
16,3 °C |
13,3 °C |
|
| średni opad miesięczny | 8,6 mm | 13,3 mm | 19,3 mm | 45,5 mm | 122,7 mm | 182,4 mm | 172,9 mm | 134,6 mm | 79,9 mm | 54,5 mm | 21,7 mm | 13,9 mm | 869,4 mm | |
| średnia liczba dni z deszczem | 2,9 | 2,7 | 4,3 | 7,6 | 13,8 | 17,2 | 18,2 | 17,2 | 14,0 | 11,1 | 6,5 | 4,2 | 119,6 | |
| Źródło: Bureau of Meteorology | ||||||||||||||
Perth posiada dobre warunki dla plażowiczów i żeglarzy. Plaże są czyste, a temperatura wody w oceanie, mimo upalnego klimatu waha się w granicach 20-22°C (ze względu na wpływ zimnych prądów antarktycznych).
edytuj Demografia
W pierwszym wieku istnienia miasta głównym źródłem osadników były Wielka Brytania i Irlandia. W latach 20. i 30. XX w. przybyło wielu imigrantów z Grecji i Włoch. Od zakończenia II wojny światowej napływa coraz więcej różnych narodowości, takich jak Holendrzy, Niemcy, Chorwaci, Macedończycy i inni. Wciąż przybywa też wielu Brytyjczyjków. W ostatnich dekadach ważnym kierunkiem przybywania migrantów stała się Azja Południowo-Wschodnia (Malezja, Indonezja, Wietnam, Singapur, Chiny, Indie).
edytuj Transport
Głównym lotniskiem Perth jest Perth Airport, położone we wschodniej części miasta. Lotnisko Jandakot na południowych przedmieściach obsługuje głównie awionetki.
Transport publiczny to przede wszystkim pociągi, autobusy i promy. W całej metropolii znajduje się 59 stacji kolejowych i 15 dworców autobusowych.
Rozpoczynająca się w Perth linia kolejowa Indian Pacific łączy je z Adelajdą i Sydney (przez Kalgoorlie).
edytuj Sport
W Perth swoje siedziby mają bardzo popularne australijskie kluby sportowe:
- West Coast Eagles FC - liga AFL (futbol australijski)
- Fremantle FC - liga AFL
- Western Force - liga Super 14 (rugby)
edytuj Zobacz też
Kings Park - park rozrywki Mennica w Perth
